Hiển thị các bài đăng có nhãn Charles Baudelaire. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Charles Baudelaire. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 11 tháng 1, 2014

Charles Baudelaire – Đi

              Đi
baudelaire_The_Perfume_Magazine
Tặng Maxime du Camp
                       I
Với em nhỏ say mê tranh vẽ và đồ bản
Vũ trụ lớn ngang sự thèm muốn của em
Thế giới mênh mông dưới bóng những cây đèn
Thế giới nhỏ bé khi ta hồi tưởng
Một sớm chúng ta đi đầu bừng bừng lửa nóng
Trái tim nặng oán hờn và khao khát đắng cay
Chúng ta đi theo nhịp sóng vơi đầy
Ru hồn vô biên của ta trên bể khơi hữu hạn
Người thì sung sướng rời xa mộ nước nhà dơ bẩn
Người thì quê hương ghê tởm.Người thì như là
Kẻ chiêm tinh chết đuối trong đôi mắt đàn bà
Nàng Xiếc-xê với hương độc mê hồn quyến rũ
Họ say mê để tránh hóa khỏi hóa thành con thú
Với bầu trời nóng bỏng những khoảng rộng bao la
Giá băng cắt thịt, nắng lửa sém da
Xóa nhạt dần những vết hôn trên mặt
Những người đi.Những người say mê đi thật
Là những người đi mà không cần biết đi đâu
Đi để mà đi,lòng nhẹ nhàng như những khí cầu
Luôn mồm kêu đi nữa như một nghiệp chướng nào hành tội phạt
Những con người mà khát vọng như mây trời thay đổi
Luôn luôn mơ như người lính mơ súng, mơ gươm
Những khoái lạc mênh mông những đổi mới lạ lùng
Mà trí tuệ loài người ,chưa từng biết tên,biết gọi
                               II
Chúng ta như con quay, như hòn cuội ,ôi kinh hãi
Quay mãi,lăn cùng,cả trong giấc ngủ say
Khao khát,thèm muốn vẫn dằn vặt,búng quay
Như một ác thần quất cho những mặt trời quay tít
Số phận lạ lùng mà mục tiêu luôn xê dịch
Vì chẳng ở nơi nào,có thể ở bất kỳ đâu
Mà con người không bao giờ chán ước ao
Muốn tìm một chỗ dừng chân,chạy như thằng điên không nhọc
Lòng ta như một hải thuyền đi tìm đảo hạnh phúc
Một tiếng người bỗng thét ở trên bông: Hãy nhìn đây
Một tiếng gọi trong buồm nồng nhiệt mê say
“Đây rồi !Tình yêu, vinh quang, hạnh phúc!” Trời ơi !đá ngầm mặt nước
Mỗi đảo nhỏ quan trác viên báo trước
Dẫu là một bồng lai mà số phận hèn hò
Tưởng tượng chủ quan vội xây dựng những say sưa
Trời hửng sáng, chỉ thấy một dải trơ đá dựng.
Tội nhiệp anh chàng say mê những trời ảo tưởng
Phải cùm chân anh chăng, hay ném xuống biển sâu
Người thủy thủ say sáng tạo những bán cầu
Mà ảo vọng làm vực sâu thêm mặn chát.
Như ông lão lang thang ,chân giẫm lên bùn đất
Mũi hếch lên trời , mơ tưởng những thiên thai
Con mắt say mê tưởng thấy một lâu đài
Khi một ngọn đèn mờ soi túp lều rách tã.
                           III
Ôi những người đi xa bao chuyện đẹp,tươi,kỳ lạ
Chúng tôi thấy trong mắt người sâu thẳm tựa biển khơi
Hãy mở cho chúng tôi xem,hợp ký ức quý của người
Những bảo vất nam sao trời và thanh khí
Chúng tôi muốn đi,đi không thuyền buồm, không tàu thủy
Để khuây khỏa nỗi chán chường trong ngục tối chúng tôi
Hãy cho giễu qua trên tấm vải căng phơi
Trước trí tuệ chúng tôi,những kỷ niệm của người với bầu trời cảnh vật
Hãy nói đi người đã thấy gì ?
                       IV
"Chúng tôi đã thấy trời sao bát ngát;
Và sóng cả chập chùng và những bãi cát mênh mông
Va vấp rất nhiều mà tan vỡ cũng vô cùng
Nhưng rồi đâu cũng như đây, chán chường chẳng khác
Mặt trời vinh quang trên biển khơi tím ngắt
Những đô thành rực rỡ trong bóng tà dương
Chỉ khêu gợi trong lòng chúng' tôi một khao khát bàng hoàng
Lặn ngụp trong một bầu tròi hào quang quyên rũ
Ở những đô thành giàu nhất, những cảnh tròi rực rõ
Chẳng bao giồ tìm thấy các huyền bí mê say
Mà ngẫu nhiên cây dương với những bóng mây
Càng khao khát lại càng thêm băn khoăn, thèm muốn.
Khao khát tăng thêm, mỗi một lần thụ hưởng
Như thân cây già mà khoái, lạc bón làm phân
Thân cây to mà cỏ lại cứng dần
Cành mọc cao lại muốn gần mặt trời thêm nữa.
Người mọc cao mãi chăng, hỡi gốc cây cổ thụ
Như cây bách, cây tùng. Nhưng chúng tôi cũng đã dành phần
Những bức tranh cho quyển an bum dầy và quá tham lam
Của những anh em chỉ hay chuộng xa, chuộng lạ
Chúug tôi đã kính cẩn chào những tượng thần vòi rủ
Những ngai vàng chói lọi, những bán vật sáng ngời
Những cung điện huy hoàng đẹp tựa cảnh bồng lai
Mà những triệu phú đồi nay cũng không mơ tưởng được.
Những xiêm y làm say sưa đôi mắt
Những đàu bà răng nhuộm và nhuộm móng tay, chấn
Những thuật nhân quấn rắn ở quanh thân".
                 V
Và còn gì,còn gì nữa
                 VI
Ôi những cái đầu con trẻ!
Để không quên điều quan trọng nhất, cần chú ý
Chúng tôi đả thấy khắp nơi và chẳng phải tìm tòi
Từ thấp đến cao trong tất cả loài người
Cái quang cảnh chán chường cùa tội trời nguyên thùy.
Nô lệ đớn hèn, kiêu ngạo, ngu đần, ngưòi phụ nữ
Yêu minh, say mê mình, không ghê tởm, không mỉa mai
Đàn ông tàn bạo, tham ăn, dâm ô chỉ biêt có tiền tài
Nô lệ của nô lệ, rãnh bẩn chẳng vào công đục.
Kẻ đao phủ hả hê, người oan tình thổn thức
Cuộc truy hoan tưới máu để thêm hương
Thuốc độc của oai quyền làm bạo chúa hoang mang
Và quần chúng say mê các ngọn roi nô lệ,
Những tín ngưỡng như tín ngưỡng chúng ta cũng thế
Dẫu muôn bò lên trời - Thánh đức thiêng liêng
Tìm khoái lạc trên giường chông, trong áo gai, như tên
Hưởng lạc quan nằm trên nệm lông êm ái.
Nhân loại ba hoa say sưa, tự cao, tự đại
Và điên dại bây giờ như điên dại luôn luôn
Nói với Chúa trời, trong cơn hấp hối giận hòn
"Đồng bào ơi!Chúa ơi! Hãy nghe ta nguyền, ta oán".
Và những kẻ ít ngu đần nhất, tình nhân táo bạo của điên loạn
Tránh xa đàu trâu ngựa mà định mệnh đả nhốt chúng'
Và lẩn trốn vào thuốc phiện mênh mông
Đây của trái đất, bảo tình hình muôn thuở".
                          VII
Ôi tri thức đắng ? cay mà trên đường- ta hấp thụ
Cuộc đời chán chường- nhỏ bé, ngày nay, ngày trước,ngày mai
Mãi mãi chỉ phơi bày của ta hình ảnh muôn đời
Giữa bãi sa mạc chán chường, một ốc đảo kinh hồn, ghê sợ
Thế thì đi hay ở? Nếu ở được thì cứ ở
Đi đi, nêu phải đi. Người ru rú xó nhà, người chạv khắp bốn phương
Để đánh lừa quân thù, nguy hiểm gian ngoan
Thời gian, có những người chạy suốt đời không nghỉ.
Như người Do thái lang thang hay những người giáo sĩ
Chẳng có xe nào, chẳng có thuyền nào
Thoát dược kẻ thù ghê tởm, cũng có người chẳng phải đi đâu
Mà vẫn giết được quân thù, chẳng rời nổi một bước.
Nhưng nêu một khi quân thù trêu lưng ta đặt gót được
Ta vẫn hy vọng và vẫn kêu to, cứ đi
Cũng như ta đi đến tận Trung Quốc, xưa kia
Mắt đám đăm bể khơi và tóc bay gió thổi.
Chúng ta sẽ xuống thuyền trên bò Bể sâu đêm tôi
Trái tim vui như những du khách còn thơ
Có nghe thấy chăng những tiếng gọi bi thảm say sưa
Như hát ca, hãy đến đây những ai khao khát.
Đóa sen thơm, ở đây chúng tôi đang gặt
Những quả dị kỳ mà trái tim khách vẫn thèm
Hãy đến đây trong không khí, kỳ diệu, êm đềm
Của một buổi chiều không bao giờ tắt
Nghe tiếng nói quen, chúng tôi đoáu bóng ma quen thuộc
Những bạn tri âm đang giang tay vẫy gọi chúng ta
Tiếng' nói của người mà chúng ta ôm hôn đầu gối ngày xưa
Để tắm mát trái tim hãy bơi lại bến xưa của nàng E-hê"
                                 VIII
Thần chết ơi! Bác thuyền trưởng già! đã đến lúc nhổ neo rồi!
Cái xứ sở này ta đã chán chường, hãy nhổ neo đi.Thần chết!
Nếu Trời bể bên ngoài, như mực đen tối mịt
Lòng chúng ta mà người biết, hào quang vẫn chói lọi, sáng ngời!
Rót cho chúng ta liêu thuốc độc của người cho lòng ta thêm cứng cỏi
Chúng ta muốn, khát khao như lửa đốt trong đầu,
Dù địa ngục hay thiên đường, lặn xuống đáy vực sâu?
Vực huyền bí để tìm cho ra cái mới!





























































































































































Thứ Năm, 9 tháng 5, 2013

Charles Baudelaire và Hoa Khổ Đau

baudelaire_The_Perfume_MagazineCharles Baudelaire (1821-1867) là nhà thơ lớn của văn học Pháp thế kỷ XIX .., thuộc trường phái "Tượng Trưng" chủ nghĩa, biểu tượng những mối quan hệ giữa nội tâm con người với thế giới bên ngoài … dựa trên các hiện thực cao thượng nhưng ẩn mật sau các vết son hào nhoáng của xã hội phồn hoa giả tạo … Thơ Baudelaire là một sự phiêu lưu kỳ dị vào hư ảo, bí ẩn, siêu thực, đoạn tuyệt để tìm một lối giải thoát cho sự khắc khổ, tuyệt vọng và chán chường …
Thi sĩ Baudelaire sinh tại Paris, mồ côi cha lúc 6 tuổi, mẹ tái giá và đã gửi ông vào một ký túc xá. Ông theo gia đình sang Ấn Độ vào năm 1841, sau đó trở về Paris, sống cuộc đời kham khổ, thiếu thốn và bắt đầu sáng tác. Ông tham gia cuộc cách mạng tháng 2-1848 một thời gian ngắn. Thi sĩ đã gặp vài kiều nữ như Jeanne Duval, Marie Daubrun, Apollonie Sabatier, và chính những người phụ nữ đẹp nầy đã đem nhiều cảm xúc, cuồng nhiệt và thi hứng cho những dòng thơ chập chờn mộng ảo của ông , nhưng ông đã không có được cái may mắn hạnh phúc trong tình trường …. Đời sống của ông đầy dẫy những bất hạnh, đau buồn .. mà ông đã cố thoát ra khỏi cảnh cùng cực bằng ma túy, rượu chè, và lang thang đây đó … Bị xã hội ruồng rẫy, khinh miệt , gia đình cô lập và lạnh nhạt, ông mang đầy mặc cảm và mắc bệnh tâm thần kinh niên, nhiều lần đã có ý định quyên sinh. Cuối cùng chỉ có cái chết mới giải thoát được … năm 1867 ông bị bệnh ốm nặng, qua đời sau một thời gian bị bại liệt tàn phế (Ông mất năm 46 tuổi).
Ông đã viết nhiều bài tiểu luận phê bình nghệ thuật (1845-46), dịch thơ Edgar Allen Poe (1852), xuất bản thi phẩm Les Fleurs du Mal – Hoa Khổ Đau (1857) nhưng không được đón tiếp nồng nhiệt, vì nhiều bài thơ biểu tượng nhục tính, phản luân lý và đạo giáo, và cũng vì thế mà ông và nhà xuất bản đã bị đưa ra tòa và bị phạt vạ. Sáu bài thơ trong thi-phẩm này đã bị kiểm duyệt cắt bỏ. Năm 1859 ông viết cuốn Le Salon bàn luận về công trình của các hoạ sĩ , và sau đó sáng tác thêm 35 bài thơ mới cho thi-phẩm Les Fleurs du Mal, tái bản lần thứ 2 vào năm 1861. Sau khi ông qua đời, người ta cho xuất bản thêm vài tác phẩm của Ông như "Journaux intimes" (Nhật ký riêng tư) và "Petits Poème en prose" (Những bài thơ nhỏ viết theo thể văn xuôi)
Les Fleurs du Mal (Hoa Khổ Đau) là một thi phẩm nổi tiếng của Ông ..mà chính tác giả đã bộc bạch thổ lộ : "viết với tất cả con tim và hận thù …" cho lý tưởng và nghệ thuật .. Đó là những nối tiếp của đau thương, thất vọng, giày vò, xung đột, chán chường . Cuộc sống nghèo khổ, cô độc, bệnh hoạn, vô vọng trong một xã hội lạnh nhạt không ngõ thoát, không hội nhập được, đã làm thơ của Charles Baudelaire trở nên bi quan yếm thế tiêu cực và đôi khi huyền bí, lạnh lùng, khó hiểu, mang những hình tượng ma thuật, hoặc đượm màu triết lý khắc khổ.. Ngôn ngữ thơ của Ông phảng phất những ảo giác siêu hình, ẩn mật giữa hiện thực và hư vô.
1- La Mort des Amants

Nous aurons des lits pleins d'odeurs légères,
Des divans profonds comme des tombeaux,
Et d'étranges fleurs sur des étagères,
Écloses pour nous sous des cieux plus beaux.
Usant à l'envi leurs chaleurs dernières,
Nos deux coeurs seront deux vastes flambeaux,
Qui réfléchiront leurs doubles lumières
Dans nos deux esprits, ces miroirs jumeaux.
Un soir fait de rose et de bleu mystique,
Nous échangerons un éclair unique,
Comme un long sanglot, tout chargé d'adieux;
Et plus tard un Ange, entr'ouvrant les portes,
Viendra ranimer, fidèle et joyeux,
Les miroirs ternis et les flammes mortes.
Charles Baudelaire
Cái Chết Của Tình Nhân
Ta sẽ có chiếc giường hương thoảng nhẹ
Tấm đi văng sâu trũng tựa nấm mồ
Những kỳ hoa phơi bầy trên chiếc kệ
Dưới khung trời diễm lệ nụ trương phô
Hơi ấm cuối hãy cùng nhau xử dụng
Hai con tim: hai ngọn đuốc chói loà
Hai luồng sáng song song cùng phản chiếu
Hai linh hồn: hai kiếng lộng nguy nga
Trời xẩm tối màu hồng xanh huyền ảo
Tia chớp dài trao đổi giữa hai ta
Lời ly biệt khóc than người nức nở
Một Thiên Thần sẽ đến mở cửa ra
Vừa vui vẻ, trung thành, làm sống lại
Chiếc gương mờ, lửa chết tự hôm qua ...
Hải Đà (phỏng dịch)

2- La Muse Malade
Ma pauvre muse, hélas! qu'as-tu donc ce matin?
Tes yeux creux sont peuplés de visions nocturnes,
Et je vois tour à tour réfléchis sur ton teint
La folie et l'horreur, froides et taciturnes.
Le succube verdâtre et le rose lutin
T'ont-ils versé la peur et l'amour de leurs urnes?
Le cauchemar, d'un poing despotique et mutin
T'a-t-il noyée au fond d'un fabuleux Minturnes?
Je voudrais qu'exhalant l'odeur de la santé
Ton sein de pensers forts fuât toujours fréquenté,
Et que ton sang chrétien coulât à flots rythmiques,
Comme les sons nombreux des syllabes antiques,
Où règnent tour à tour le père des chansons,
Phoebus, et le grand Pan, le seigneur des moissons.
Charles Baudelaire
Nàng Thơ Nhuốm Bệnh
Tội nàng thơ ! Sáng nay em sao thế ?
Mắt trùng sâu mộng ảo giữa đêm tà
Trên sắc em thấy gì đang phản chiếu
Nỗi cuồng điên ghê sợ, lạnh xót xa
Thằng quỷ hồng, lão yêu tinh da tái
Rót hồn em lo sợ lẫn yêu thương
Cơn mộng dữ qua bàn tay đùa giỡn
Nhấn chìm em trong bãi lậy hoang đường
Ta muốn em thoát ra nguồn sinh lực
Vùng suy tư về lại bước luôn thường
Dòng máu Chúa vẫn nhịp nhàng tuôn chảy
Lời cổ xưa âm điệu mãi còn vương
Từ nơi đó hai vị thần luôn ngự trị
Cha âm thanh và chúa tể ruộng vườn
Hải Đà (phỏng dịch)

3- La Beauté
Je suis belle, ô mortels! comme un rêve de pierre,
Et mon sein, où chacun s'est meurtri tour à tour,
Est fait pour inspirer au poète un amour
Éternel et muet ainsi que la matière.
Je trône dans l'azur comme un sphinx incompris;
J'unis un coeur de neige à la blancheur des cygnes;
Je hais le mouvement qui déplace les lignes,
Et jamais je ne pleure et jamais je ne ris.
Les poètes, devant mes grandes attitudes,
Que j'ai l'air d'emprunter aux plus fiers monuments,
Consumeront leurs jours en d'austères études;
Car j'ai, pour fasciner ces dociles amants,
De purs miroirs qui font toutes choses plus belles:
Mes yeux, mes larges yeux aux clartés éternelles!
Charles Baudelaire

Người Đẹp
Ta đẹp lắm, như giấc mơ cẩm thạch
Lòng ta đây lần lượt tổn thương người
Để thi nhân tuôn trào muôn cảm hứng
Cho tình yêu bất tử lặng thầm trôi
Như nhân sư trên trời ta ngự trị
Kết tim ngà với sắc trắng thiên nga
Ta ghét động..sợ rời xa vóc nét
Không cười vui và chẳng khóc thiết tha
Thi sĩ đứng.. nhìn ta đầy ngạo nghễ
Những tượng đài vay mượn nét kiêu sa
Trong trầm tư khổ hạnh phí đời qua
Bạn tình đó ta dễ làm say đắm
Chiếc gương trong khiến vật đẹp nguy nga
Đôi mắt lớn chiếu hoài ta rực rỡ .
Hải Đà (phỏng dịch)

4- La Musique
La musique souvent me prend comme une mer !
Vers ma pâle étoile,
Sous un plafond de brume ou dans un vaste éther,
Je mets à la voile;
La poitrine en avant et les poumons gonflés
Comme de la toile,
J'escalade le dos des flots amoncelés
Que la nuit me voile;
Je sens vibrer en moi toutes les passions
D'un vaisseau qui souffre:
Le bon vent, la tempête et ses convulsions
Sur l'immense gouffre
Me bercent. D’autres fois, calme plat, grand miroir
De mon désespoir !
Charles Baudelaire
Âm Nhạc
Ta say nhạc như đam mê biển lớn
Đường ta đi loáng bạc những vì sao
Dưới mây mù phủ lấp cả trời cao
Lòng rộn rã giăng buồm nương gió thổi
Ta ưỡn ngực căng phồng hai lá phổi
Như buồm kia lồng lộng gió ngàn khơi
Ta trèo lên lưng sóng cưỡi chơi vơi
Mịt mùng xa giữa màn đêm phủ bóng
Hồn run rẩy theo từng cơn khát vọng
Của con tàu luôn nhẫn nhục dầy công
Qua gió lành, bão tố, nước bềnh bồng
Sóng mênh mang trên bờ sâu thăm thẳm
Ru ta ngủ mặt đài gương biển lặng
Soi hồn ta cơn tuyệt vọng điên cuồng
Hải Đà (phỏng dịch)

5- Harmonie du soir
Voici venir le temps où vibrant sur sa tige
Chaque fleur s'évapore ainsi qu'un encensoir;
Les sons et les parfums tournent dans l'air du soir;
Valse mélancolique et langoureux vertige!
Chaque fleur s'évapore ainsi qu'un encensoir;
Le violon frémit comme un coeur qu'on afflige;
Valse mélancolique et langoureux vertige!
Le ciel est triste et beau comme un grand reposoir.
Le violon frémit comme un coeur qu'on afflige,
Un coeur tendre, qui hait le néant vaste et noir!
Le ciel est triste et beau comme un grand reposoir;
Le soleil s'est noyé dans son sang qui se fige.
Un coeur tendre, qui hait le néant vaste et noir,
Du passé lumineux recueille tout vestige!
Le soleil s'est noyé dans son sang qui se fige...
Ton souvenir en moi luit comme un ostensoir!
Charles Baudelaire
Khúc Chiều Tà
Kìa .. run rẩy trên cành xanh tha thướt
Những bông hoa kiều diễm ngát thơm nhang
Muôn tiếng động giữa trời hương lồng lộng
Điệu valse buồn xây xẩm ngực râm ran
Từng cánh hoa như hương trầm tỏa ngát
Tiếng vĩ cầm run khẽ thắt tim đau
Thân mệt lả điệu valse buồn xơ xác
Chiếc bình hương lộng lẫy đẹp khung sầu
Quặn tim đau tiếng vĩ cầm khe khẽ
Trái tim mềm oán hận cảnh hư vô
Trời ủ rũ trên bình hương bát ngát
Ánh dương tàn trong giọt máu đông khô
Cõi hư không trái tim mềm oán ghét
Vết tích tìm trong quá khứ lung linh
Dòng máu đông từ mặt trời đã lặn
Bình thánh linh rực rỡ chuyện đôi mình
Hải Đà (phỏng dịch)

6- Tristesses de la Lune
Ce soir, la lune rêve avec plus de paresse;
Ainsi qu'une beauté, sur de nombreux coussins,
Qui d'une main distraite et légère caresse
Avant de s'endormir le contour de ses seins,
Sur le dos satiné des molles avalanches,
Mourante, elle se livre aux longues pâmoisons,
Et promène ses yeux sur les visions blanches
Qui montent dans l'azur comme des floraisons.
Quand parfois sur ce globe, en sa langueur oisive,
Elle laisse filer une larme furtive,
Un poète pieux, ennemi du sommeil,
Dans le creux de sa main prend cette larme pâle,
Aux reflets irisés comme un fragment d'opale,
Et la met dans son coeur loin des yeux du soleil.
Trăng Buồn
Đêm hôm ấy trăng mơ màng uể oải
Gối chăn êm xinh đẹp dáng ngây thơ
Dịu dàng quá bàn tay nàng lơ đãng
Ngực căng tròn ve vuốt bước vào mơ
Lưng trắng mịn qua bao mùa tuyết phủ
Trong từng cơn hấp hối vẫn hoài trông
Từ đôi mắt cuồng điên màu bạch nguyệt
Vút trời cao chất ngất nở đầy bông
Trên thế gian những đôi khi nhàn nhã
Âm thầm rơi giọt lệ khóc mưa ròng
Một thi sĩ tâm đồng… thao thức nhớ
Đưa tay mình hứng lệ tái tê lòng
Màu phản chiếu lung linh như ngọc bích
Dấu trong tim xa vắng ánh dương hồng …
Hải Đà (phỏng dịch)

7- L'Âme du Vin

Un soir, l'âme du vin chantait dans les bouteilles:
”Homme, vers toi je pousse, ô cher déshérité,
Sous ma prison de verre et mes cires vermeilles,
Un chant plein de lumière et de fraternité!
Je sais combien il faut, sur la colline en flamme,
De peine, de sueur et de soleil cuisant
Pour engendrer ma vie et pour me donner l'âme;
Mais je ne serai point ingrat ni malfaisant,
Car j'éprouve une joie immense quand je tombe
Dans le gosier d'un homme usé par ses travaux,
Et sa chaude poitrine est une douce tombe
Où je me plais bien mieux que dans mes froids caveaux.
Entends-tu retentir les refrains des dimanches
Et l'espoir qui gazouille en mon sein palpitant?
Les coudes sur la table et retroussant tes manches,
Tu me glorifieras et tu seras content;
J'allumerai les yeux de ta femme ravie;
A ton fils je rendrai sa force et ses couleurs
Et serai pour ce frêle athlète de la vie
L'huile qui raffermit les muscles des lutteurs.
En toi je tomberai, végétale ambroisie,
Grain précieux jeté par l'éternel Semeur,
Pour que de notre amour naisse la poésie
Qui jaillira vers Dieu comme une rare fleur !”
Charles Baudelaire
Hồn Rượu
Một chiều hồn rượu hát ca vang
Gửi người cô thế, kẻ gian nan
Từ nơi ngục kiếng viền xi đỏ
Rực sáng bài ca nghĩa bạn vàng
Trên đồi rực lửa tốn bao công
Nắng vã mồ hôi ướt chảy ròng
Sinh sản hồn ta, đời sống mới
Ta không bất nhẫn, bạc ơn lòng
Sung sướng là bao lúc rót vào
Tràn nơi cuống họng kẻ cần lao
Êm đềm ngực ấm là ngôi mộ
Thoát chốn hầm sâu lạnh xiết bao
Chủ nhật ngồi nghe điệp khúc vui
Phập phồng hy vọng ngực chơi vơi
Xắn tay áo dựa trên bàn rượu
Ta được vinh danh, thỏa mãn người
Đôi mắt vợ ngươi thắp sáng ngời
Con người khoẻ mạnh sắc hồng tươi
Cho chàng lực sĩ dầu xoa bóp
Bắp thịt phồng căng đấu đã đời
Cao lương mỹ vị rước ta vào
Hạt giống vĩnh hằng được ném trao
Lộng lẫy tình ta thơ nở rộ
Đoá hoa kỳ diệu ngút trời cao
Hải Đà (phỏng dịch)

8- Recueillement
Sois sage, ô ma Douleur, et tiens-toi plus tranquille.
Tu réclamais le Soir; il descend; le voici:
Une atmosphère obscure enveloppe la ville,
Aux uns portant la paix, aux autres le souci.
Pendant que des mortels la multitude vile,
Sous le fouet du Plaisir, ce bourreau sans merci,
Va cueillir des remords dans la fête servile,
Ma Douleur, donne-moi la main; viens par ici,
Loin d'eux. Vois se pencher les défuntes Années,
Sur les balcons du ciel, en robes surannées;
Surgir du fond des eaux le Regret souriant;
Le Soleil moribond s'endormir sous une arche,
Et, comme un long linceul trainant à l'Orient,
Entends, ma chère, entends la douce Nuit qui marche.
Charles Baudelaire
Tĩnh Tâm
Em Đau Khổ, hãy bình tâm ngoan ngoãn
Đang xuống đây, chầm chậm.. buổi chiều mong
Trên thành phố màn trời đen phủ kín
Người lo âu, kẻ khác thấy an lòng
Trong đám đông hèn hạ kẻ phàm nhân
Tên đao phủ với làn roi Khoái Lạc
Hái ăn năn trong đám hội đê hèn
Em Đau Khổ đưa bàn tay tôi dắt
Lánh xa đi ! Năm tháng đã phai tàn
Khung trời cao, nghiêng mình trong áo cũ
Đáy sông lên, Ân Hận mỉm cười khan
Dưới cầu cong, Mặt Trời đang hấp hối
Từ phương Đông dài liệm chiếc khăn tang
Em yêu dấu, đêm vàng đang khẽ bước …
Hải Đà (phỏng dịch)

9- Elévation
Au-dessus des étangs, au-dessus des vallées,
Des montagnes, des bois, des nuages, des mers,
Par delà le soleil, par delà les éthers,
Par delà les confins des sphères étoilées,
Mon esprit, tu te meus avec agilité,
Et, comme un bon nageur qui se pâme dans l'onde,
Tu sillonnes gaiement l' immensité profonde
Avec une indicible et mâle volupté.
Envole-toi bien loin de ces miasmes morbides;
Va te purifier dans l'air supérieur,
Et bois, comme une pure et divine liqueur,
Le feu clair qui remplit les espaces limpides.
Derrière les ennuis et les vastes chagrins
Qui chargent de leur poids l'existence brumeuse,
Heureux celui qui peut d'une aile vigoureuse
S'élancer vers les champs lumineux et sereins;
Celui dont les pensers, comme des alouettes,
Vers les cieux le matin prennent un libre essor,
Qui plane sur la vie, et comprend sans effort
Le langage des fleurs et des choses muettes!
Charles Baudelaire
Lên Cao
Bay trên hồ ao, bay qua lũng thấp
Bay trên núi rừng, biển cả, mây cao
Vưọt thinh không, qua mặt trời rạng rỡ
Đến tận cùng lấp lánh những vì sao
Nhanh nhẹn quá, tâm hồn ta chuyển động
Như người bơi ngây ngất sóng trùng khơi
Hồn sâu thẳm ngươi cười reo, ngang dọc
Trong niềm vui sức sống khó nên lời
Bay thật xa, thoát nơi nầy chướng khí
Cuối tầng mây thanh khiết xác thân mình
Hãy uống đi, ly rượu thần trong sạch
Lấp lánh đầy lửa sáng cõi quang minh
Dấu lòng đau, suy tư buồn não nuột
Cuộc trần ai kiếp sống nặng nề mang
Đôi cánh khỏe cho người nhiều may mắn
Vút lao mình về phía cánh đồng quang
Kẻ trầm ngâm như loài chim chiền chiện
Sớm mai hồng vút cánh tít trời xa
Bay trên đời cho lòng mau thấu hiểu
Lặng câm buồn: ngôn ngữ của loài hoa
Hải Đà (phỏng dịch)

10- La Fontaine de Sang

Il me semble parfois que mon sang coule à flots,
Ainsi qu’une fontaine aux rythmiques sanglots.
Je l'entends bien qui coule avec un long murmure,
Mais je me tâte en vain pour trouver la blessure.
A travers la cité, comme dans un champ clos,
Il s'en va, transformant les pavés en ilots,
Désaltérant la soif de chaque créature,
Et partout colorant en rouge la nature.
J'ai demandé souvent à des vins captieux
D'endormir pour un jour la terreur qui me mine;
Le vin rend l'oeil plus clair et l'oreille plus fine!
J'ai cherché dans l'amour un sommeil oublieux;
Mais l'amour n'est pour moi qu’un matelas d'aiguilles
Fait pour donner à boire à ces cruelles filles!
Charles Baudelaire
Suối Máu
Những lúc thấy máu mình tuôn xối xả
Tiếng nấc đều theo nhịp suối thở than
Nghe máu chảy tiếng thầm thì dai dẳng
Ráng công tìm chẳng thấy vết thương mang
Quanh con phố như đồng hoang kín mít
Nổi trên đường đảo nhỏ ...máu trôi mau
Muôn sinh vật đón mừng cơn dịu khát
Sắc đỏ tươi tạo hoá thắm tô màu
Ta thỉnh cầu những chai vang xảo quyệt
Xoa dịu ta ngày sợ hãi xanh người
Chất rượu làm mắt tinh thêm tai thính
Tìm tình yêu trong giấc ngủ quên đời
Tấm nệm Tình cho ta đầy gai nhọn
Hỡi cô nàng tàn nhẫn .. rượu ta mời
Hải Đà (phỏng dịch)

11- Spleen
Quand le ciel bas et lourd pèse comme un couvercle
Sur l'esprit gémissant en proie aux longs ennuis,
Et que de l'horizon embrassant tout le cercle
Il nous verse un jour noir plus triste que les nuits ;
Quand la terre est changée en un cachot humide,
Où l'Espérance, comme une chauve-souris,
S'en va battant les murs de son aile timide
Et se cognant la tête à des plafonds pourris ;
Quand la pluie étalant ses immenses trainées
D'une vaste prison imite les barreaux,
Et qu'un peuple muet d'infâmes araignées
Vient tendre ses filets au fond de nos cerveaux,
Des cloches tout à coup sautent avec furie
Et lancent vers le ciel un affreux hurlement,
Ainsi que des esprits errants et sans patrie
Qui se mettent à geindre opiniâtrement.
- Et de longs corbillards, sans tambours ni musique,
Défilent lentement dans mon âme; l'Espoir,
Vaincu, pleure, et l'Angoisse atroce, despotique,
Sur mon crâne incliné plante son drapeau noir.
Charles Baudelaire
Chán Đời
Trời trũng thấp như chiếc vung nặng trĩu
Đè lên hồn rền rĩ nỗi buồn dai
Xiết vòng quanh là chân trời vây kín
Rót ngày đen sầu thảm hơn đêm dài
Mặt đất biến thành nhà tù ẩm thấp
Nơi chốn mà Cuồng Vọng tựa cánh dơi
Bức tường ngăn rụt rè đôi cánh đập
Chạm đầu va trần mục nát tả tơi
Từng vạt lớn cơn mưa tràn vung vãi
Tựa khung tù song sắt rộng thênh thang
Ghê gớm quá lặng câm nhìn đàn nhện
Tận óc mình thả lưới bủa vây giăng
Trong bất chợt cỗ chuông reo phẩn nộ
Thất kinh người tiếng hú vọng lên trời
Không tổ quốc tựa linh hồn lang bạt
Phàn nàn than dai dẳng chẳng ngừng thôi
Đoàn xe tang chạy dài không chiêng trống
Qua hồn tôi bước chậm.. Hy Vọng tàn …
Òa lên khóc, Kinh Hoàng và áp chế
Trên đầu tôi nghiêng gục cắm cờ đen ..
Hải Đà (phỏng dịch)

12- La cloche fêlée
Il est amer et doux, pendant les nuits d'hiver,
D'écouter, près du feu qui palpite et qui fume,
Les souvenirs lointains lentement s'élever
Au bruit des carillons qui chantent dans la brume.
Bienheureuse la cloche au gosier vigoureux
Qui, malgré sa vieillesse, alerte et bien portante,
Jette fidèlement son cri religieux,
Ainsi qu'un vieux soldat qui veille sous la tente!
Moi, mon âme est fêlée, et lorsqu'en ses ennuis
Elle veut de ses chants peupler l'air froid des nuits,
Il arrive souvent que sa voix affaiblie
Semble le râle épais d'un blessé qu’on oublie
Au bord d'un lac de sang, sous un grand tas de morts
Et qui meurt, sans bouger, dans d'immenses efforts.
Charles Baudelaire

Chuông Rạn Vỡ
Đêm đông lạnh, ôi dịu dàng cay đắng
Ngồi bâng khuâng khói lửa chập chờn bay
Từ xa xưa nghe dâng tràn kỷ niệm
Tiếng chuông rung hát giữa khói sương dầy
Ôi sung sướng! chuông kêu rền khan cổ
Mặc già nua, nhanh nhẹn sống lâu bền
Lời kính cẩn trung thành vang tiếng gọi
Như lính già canh thức giữa lều đêm
Trong phiền muộn linh hồn tôi rạn nứt
Đêm giá băng tiếng hát muốn len vào
Kìa giọng nói thất thường rên yếu ớt
Tựa thương binh quên lãng thở thều thào
Bên hồ máu, dưới thi hài chất đống
Gắng chết mòn chẳng nghe tiếng động nào
Hải Đà (phỏng dịch)

Thứ Bảy, 4 tháng 5, 2013

Người và biển

                                            Charles Baudelaire

Free-Nature-Sunset-Wallpaper

L'homme et la mer

Người và biển (Người dịch: Vũ Quần Phương)

Homme libre, toujours tu chériras la mer!
La mer est ton miroir, tu contemples ton âme
Dans le déroulement infini de sa lame
Et ton esprit n'est pas un gouffre moins amer.

Tu te plais a plonger au sein de ton image;
Tu l'embrasses des yeux et des bras, et ton coeur
Se distrait quelquefois de sa propre rumeur
Au bruit de cette plainte indomptable et sauvage.

Vous êtes tous les deux ténébreux et discrets;
Homme, nul n'a sondé le fond de tes abîmes;
O mer, nul ne connaît tes richesses intimes,
Tant vous êtes jaloux de garder vos secrets!

Et cependant voilà des siècles innombrables
Que vous vous combattez sans pitié ni remords,
Tellement vous aimez le carnage et la mort,
O lutteurs éternels, O frères implacables!

Hỡi con người tự do, luôn luôn thân thiết biển
Biển là gương để ngươi ngắm hồn mình
Trên trang sóng trải vào xa thẳm
Tâm linh người cũng cay đắng mù tăm

Người mê say ngụp trong chính bóng mình
Mắt say đắm và tay luôn ve vuốt
Lòng dịu êm khi người nghe biển hát
Tiếng than van, bướng bỉnh, bạo tàn

Người và biển đều tối tăm bí ẩn
Không ai hay được đáy thẳm lòng người
Không ai biết những kho tàng dạ biển
Hai phía thi nhau cửa đóng then cài

Nhưng mà sao bao thế kỷ trôi qua
Người và biển vẫn giao tranh không dứt
Thích tàn bạo và say mê chết chóc
Cuộc tử sinh huynh đệ đời đời

Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen

Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen     : Charles Baudelaire

Beauty-of-nature-random-4884759-1280-800

La servante au grand cœur dont vous étiez jalouse

Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen (Người dịch: Vũ Đình Liên)

La servante au grand cœur dont vous étiez jalouse,
Et qui dort son sommeil sous une humble pelouse,
Nous devrions pourtant lui porter quelques fleurs.
Les morts, les pauvres morts, ont de grandes douleurs,
Et quand Octobre souffle, émondeur des vieux arbres,
Son vent mélancolique à l’entour de leurs marbres,
Certe, ils doivent trouver les vivants bien ingrats,
À dormir, comme ils font, chaudement dans leurs draps,
Tandis que, dévorés de noires songeries,
Sans compagnon de lit, sans bonne causeries,
Vieux squelettes gelés travaillés par le ver,
Ils sentent s’égoutter les neiges de l’hiver
Et le siècle couler, sans qu’amis ni famille
Remplacent les lambeaux qui pendent à leur grille.

Lorsque la bûche siffle et chante, si le soir,
Calme, dans le fauteuil je la voyais s’asseoir,
Si, par une nuit bleue et froide de décembre,
Je la trouvais tapie en un coin de ma chambre,
Grave, et venant du fond de son lit éternel
Couver l’enfant grandi de son œil maternel,
Que pourrais-je répondre à cette âme pieuse,
Voyant tomber des pleurs de sa paupière creuse ?

Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen
Đang yên giấc ngàn thu dưới nấm cỏ xanh êm
Hôn nay đáng lẽ chúng ta phải mang một bó hoa viếng mộ
Những người chết rồi thương ôi! Còn nhiều đau khổ
Khi tháng giá ngày đông, người thợ xén cây già
Hiu hắt gió buồn vờn quanh nắp đá mộ hoa
Chắc người chết cũng thấy người sống chúng ta bội bạc
Ngủ ngon lành trong nệm chăn ấm áp
Còn họ thì đầu nặng trĩu những giấc mơ buồn
Không bạn chung giường, không ai kể chuyện hàm ơn
Lạnh buốt xương già, sâu bọ đêm ngày đục khoét
Cảm thấy trên mình rỉ từng giọt tuyết
Và ngày tháng trôi qua, không bạn hữu họ hàng
Thay những vành hoa héo rũ trên nấm mồ hoang

Khi thanh củi khô reo ca trong đêm vắng
Nếu tôi thấy người về, ngồi trong phố yên lặng
Hay một đêm tháng chạp, xanh thẳm lạnh lùng
Tôi thấy người về ngồi ở góc phòng
Từ tấm gương ngàn thu trở về nghiêm nghị
Ấp ủ trong đôi mắt hiền người mẹ
Đứa trẻ ngày xưa nay đã lớn khôn
Tôi biết nói gì đây với một linh hồn
Khi dòng lệ tuôn rơi, từ đôi mắt người trống rỗng.


 

 

Lên cao (Charles Baudelaire, Pháp)


Elévation
Lên cao (Người dịch: Hải Đà)
Au-dessus des étangs, au-dessus des vallées, 
Des montagnes, des bois, des nuages, des mers, 
Par delà le soleil, par delà les éthers, 
Par delà les confins des sphères étoilées, 

Mon esprit, tu te meus avec agilité, 
Et, comme un bon nageur qui se pâme dans l'onde, 
Tu sillonnes gaiement l' immensité profonde 
Avec une indicible et mâle volupté. 

Envole-toi bien loin de ces miasmes morbides; 
Va te purifier dans l'air supérieur, 
Et bois, comme une pure et divine liqueur, 
Le feu clair qui remplit les espaces limpides. 

Derrière les ennuis et les vastes chagrins 
Qui chargent de leur poids l'existence brumeuse, 
Heureux celui qui peut d'une aile vigoureuse 
S'élancer vers les champs lumineux et sereins; 

Celui dont les pensers, comme des alouettes, 
Vers les cieux le matin prennent un libre essor, 
Qui plane sur la vie, et comprend sans effort 
Le langage des fleurs et des choses muettes!
Bay trên hồ ao, bay qua lũng thấp 
Bay trên núi rừng, biển cả, mây cao 
Vượt thinh không, qua mặt trời rạng rỡ 
Đến tận cùng lấp lánh những vì sao 

Nhanh nhẹn quá, tâm hồn ta chuyển động 
Như người bơi ngây ngất sóng trùng khơi 
Hồn sâu thẳm ngươi cười reo, ngang dọc 
Trong niềm vui sức sống khó nên lời 

Bay thật xa, thoát nơi nầy chướng khí 
Cuối tầng mây thanh khiết xác thân mình 
Hãy uống đi, ly rượu thần trong sạch 
Lấp lánh đầy lửa sáng cõi quang minh 

Dấu lòng đau, suy tư buồn não nuột 
Cuộc trần ai kiếp sống nặng nề mang 
Đôi cánh khỏe cho người nhiều may mắn 
Vút lao mình về phía cánh đồng quang 

Kẻ trầm ngâm như loài chim chiền chiện 
Sớm mai hồng vút cánh tít trời xa 
Bay trên đời cho lòng mau thấu hiểu 
Lặng câm buồn: ngôn ngữ của loài hoa









Tiếng nói (Charles Baudelaire, Pháp)

1383-1

La voix

Tiếng nói (Người dịch: Đỗ Tiến Hiển)

Mon berceau s'adossait à la bibliothèque,
Babel sombre, où roman, science, fabliau,
Tout, la cendre latine et la poussière grecque,
Se mêlaient. J'était haut comme un in-folio.
Deux voix me parlaient. L'une, insidieuse et ferme,
Disait: «La Terre est un gâteau plein de douceur;
Je puis (et ton plaisir serait alors sans terme!)
Te faire un appétit d'une égale grosseur.»
Et l'autre: «Viens! oh! viens voyager dans les rêves,
Au delà du possible, au delà du connu!»
Et celle-là chantait comme le vent des grèves,
Fantôme vagissant, on ne sait d'où venu,
Qui caresse l'oreille et cependant l'effraie.
Je te répondis: «Oui! douce voix!» C'est d'alors
Que date ce qu'on peut, hélas! nommer ma plaie
Et ma fatalité. Derrière les décors
De l'existence immense, au plus noir de l'abîme,
Je vois distinctement des mondes singuliers,
Et, de ma clairvoyance extatique victime,
Je traîne des serpents qui mordent mes souliers.
Et c'est depuis ce temps que, pareil aux prophètes,
J'aime si tendrement le désert et la mer;
Que je ris dans les deuils et pleure dans les fêtes,
Et trouve un goût suave au vin le plus amer;
Que je prends très souvent les faits pour des mensonges,
Et que, les yeux au ciel, je tombe dans des trous.
Mais la voix me console et dit: «Garde tes songes:
Les sages n'en ont pas d'aussi beaux que les fous!»

Nơi tôi nằm, tựa lưng tủ sách
Tháp sầm u, truyện, khoa học, chuyện thơ
Tro xám Latinh lẫn bụi vàng Hi Lạp
Tôi cao tầm pho sách rộng, trang to

Hai giọng bảo tôi. Một phỉnh phờ, chắc chắn
Trái đất này như chiếc bánh ngọt ngon
Ta có thể (chắc là ngươi thích lắm)
Thoả mãn ngươi một bữa, bụng căng tròn
Tiếng kia gọi: Đến đây! Đến du hành trong mộng
Tận bên kia cõi đã biết, đã quen
Tiếng ấy hát như gió làu bãi trống
Tiếng tiểu nhi kêu khóc tự đâu lên
Ve vuốt bên tai, nhưng làm sợ hãi
Tôi trả lời "Vâng!" hơi tiếng dịu dàng

Bắt đầu tính những ngày! Từ dấy
Gọi đích danh những bất hạnh, đau thương
Nơi tối tăm vực đen sâu thẳm
Cuộc sống bao la, sau trần thiết huy hoàng
Có biết bao những con người dị dạng
Mắt tôi trông và phân biệt rõ ràng
Từ sự tinh khôn nạn nhân mê đắm
Tôi kéo theo lũ rắn quấn giày tôi
Và từ ấy, tôi như nhà truyền Sấm
Thiết tha yêu sa mạc, biển khơi
Cười giữa đám tang, khóc trong ngày hội
Ly rượu đắng cay tôi thấy ngọt ngào
Cho sự thật là những điều giả dối
Thân tõm dưới mồ, nhưng mắt tận trời cao

Tiếng nói vẳng bên tai, an ủi tôi và nói:
Hãy giữ gìn những mộng tưởng trong đầu
Ý nghĩ người Hiền, mộng thằng điên dại
Đem so vào chưa chắc đẹp hơn đâu!


Abel và Caïn (Charles Baudelaire, Pháp)

Abraham4

Abel et Caïn

Abel và Caïn (Người dịch: Vũ Đình Liên)

I

Race d'Abel, dors, bois et mange;
Dieu te sourit complaisamment.

Race de Caïn, dans la fange
Rampe et meurs misérablement.

Race d'Abel, ton sacrifice
Flatte le nez du Séraphin!

Race de Caïn, ton supplice
Aura-t-il jamais une fin?

Race d'Abel, vois tes semailles
Et ton bétail venir à bien;

Race de Caïn, tes entrailles
Hurlent la faim comme un vieux chien.

Race d'Abel, chauffe ton ventre
À ton foyer patriarcal;

Race de Caïn, dans ton antre
Tremble de froid, pauvre chacal!

Race d'Abel, aime et pullule!
Ton or fait aussi des petits.

Race de Caïn, coeur qui brûle,
Prends garde à ces grands appétits.

Race d'Abel, tu croîs et broutes
Comme les punaises des bois!

Race de Caïn, sur les routes
Traîne ta famille aux abois.


II

Ah! race d'Abel, ta charogne
Engraissera le sol fumant!

Race de Caïn, ta besogne
N'est pas faite suffisamment;

Race d'Abel, voici ta honte:
Le fer est vaincu par l'épieu!

Race de Caïn, au ciel monte,
Et sur la terre jette Dieu!

I

Nòi giống Abel hãy ngủ ngon và ăn uống no say
Chúa trời đầy cảm tình cười với chúng bay

Nòi giống Caïn trong bùn lầy nước bẩn
Hãy lê la và chết dần chết mòn khốn nạn

Nòi giống Abel, rượu ngon thịt sống bày dâng
Hương vị thơm tho làm nở mùi thiên thần

Nòi giống Caïn hình tội các ngươi chịu đựng
Có ngày nào hết chăng hay vô cùng vô tận

Nòi giống Abel hãy xem đó mùa màng
Và bò ngựa của bay béo tốt, chín vàng

Nòi giống Caïn, gan ruột ngươi la thét
Gào đói như con chó già sắp chết

Nòi giống Abel hãy sưởi cái bụng phệ của bay
Bên lò sưởi gia đình, con cháu sum vầy

Nòi giống Caïn trong hang sâu gió rít
Hãy run lên, con chó ngao ăn thịt chết

Nòi giống Abel hãy lấy nhau và nảy nở sinh sôi
Vàng của bay cũng sinh con đẻ cái như người

Nòi giống Caïn, trái tim cháy bỏng
Các ngươi hãy phòng ngừa ước ao khát vọng

Nòi giống Abel hãy ngốn cỏ và lớn nhanh
Như những đàn rận rệp của rừng xanh

Nòi giống Caïn lang thang trên đường cái
Hãy tha vợ, tha con ngươi, đói nghèo, kinh hãi


II

Nhưng mà ôi! Nòi giống Abel xác thời chẳng bay
Sẽ làm phân bón cho ruộng đất một ngày

Nòi giống Caïn, bàn tay lao động
Của các người chưa làm vừa, làm đúng

Nòi giống Abel, đây là cái nhục chúng bay
Cái gậy đi săn đã đánh bại lưỡi cày

Nòi giống Caïn hãy chiếm cả bầu trời cao ngất
Hãy lên trời và vất chúa trời xuống đất

Thứ Sáu, 26 tháng 4, 2013

Ái tình và sọ người (Charles Baudelaire, Pháp)

thanksgiving_sunset

L'amour et le crâne

Ái tình và sọ người (Người dịch: Vũ Đình Liên)

L'Amour est assis sur le crâne 
De l'Humanité, 
Et sur ce trône le profane, 
Au rire effronté, 

Souffle gaiement des bulles rondes 
Qui montent dans l'air, 
Comme pour rejoindre les mondes 
Au fond de l'éther. 

Le globe lumineux et frêle 
Prend un grand essor, 
Crève et crache son âme grêle 
Comme un songe d'or. 

J'entends le crâne à chaque bulle 
Prier et gémir: 
— «Ce jeu féroce et ridicule, 
Quand doit-il finir? 

Car ce que ta bouche cruelle 
Eparpille en l'air, 
Monstre assassin, c'est ma cervelle, 
Mon sang et ma chair!»

Ái tình ngồi trên cái sọ 
Của loài người 
Và trên ngai vàng ấy, vị thần tà đạo 
Với cái miệng cười trâng tráo 

Nhí nhảnh thổi 
những bong bóng lên trời 
Như để bay lên tận những nơi xa tắp 
Gặp những bầu trời, trái đất 

Các bong bóng mỏng manh long lanh sáng óng 
Bay vút lên trời nổ 
Và cả linh hồn nhẹ nhàng 
Tan như một giấc mơ vàng 

Ta nghe thấy cái sọ người 
mỗi khi bay lên một bong bóng 
Rên xiết, van xin: "Cái trò chơi khả ố và hung tàn 
Có bao giờ chấm dứt chăng? 

Vì những cái mà miệng người độc ác 
Ôi quái vật giết người 
thổi tan tác lên trời 
Là của ta, óc thịt, máu tươi!"


 

Lời than thở của Icare (Charles Baudelaire, Pháp)

231-8


Les plaintes d'un Icare

Lời than thở của Icare (Người dịch: Vũ Đình Liên)

Les amants des prostituées 
Sont heureux, dispos et repus; 
Quant à moi, mes bras sont rompus 
Pour avoir étreint des nuées. 

C'est grâce aux astres nonpareils, 
Qui tout au fond du ciel flamboient, 
Que mes yeux consumés ne voient 
Que des souvenirs de soleils. 

En vain j'ai voulu de l'espace 
Trouver la fin et le milieu; 
Sous je ne sais quel oeil de feu 
Je sens mon aile qui se casse; 

Et brûlé par l'amour du beau, 
Je n'aurai pas l'honneur sublime 
De donner mon nom à l'abîme 
Qui me servira de tombeau.

Những gã nhân tình của những cô gái điếm 
Thảy đều phè phỡn, hả hê, thoả mãn 
Còn ta, đôi cánh tay ta rã rời 
Vì ôm mãi những đám mây trời 

Chính vì nhìn những ngôi sao rực cháy 
Trên trời cao xa tít mù khơi 
Mà mắt ta sém bỏng rồi, chỉ thấy 
Hào quang xưa của những mặt trời 

Ta đã mất công muốn đo vũ trụ 
Tìm đâu tận cùng đâu chính giữa 
Nhưng có con mắt lửa nào rọi soi 
Cho đôi cánh ta, nóng chảy, rụng rời 

Lòng ta cháy vì khát khao cái đẹp 
Nhưng ta không được  cái vinh quang đặc biệt 
Để lai tim ta cho vực thẳm chôn vùi 
Thân hình ta dưới muôn lớp bể khơi


Thứ Năm, 25 tháng 4, 2013

Khúc chiều tà (Charles Baudelaire, Pháp)

222-4

Harmonie du soir

Khúc chiều tà (Người dịch: Hải Đà )

Voici venir le temps où vibrant sur sa tige 
Chaque fleur s'évapore ainsi qu'un encensoir; 
Les sons et les parfums tournent dans l'air du soir; 
Valse mélancolique et langoureux vertige! 

Chaque fleur s'évapore ainsi qu'un encensoir; 
Le violon frémit comme un coeur qu'on afflige; 
Valse mélancolique et langoureux vertige! 
Le ciel est triste et beau comme un grand reposoir. 

Le violon frémit comme un coeur qu'on afflige, 
Un coeur tendre, qui hait le néant vaste et noir! 
Le ciel est triste et beau comme un grand reposoir; 
Le soleil s'est noyé dans son sang qui se fige. 

Un coeur tendre, qui hait le néant vaste et noir, 
Du passé lumineux recueille tout vestige! 
Le soleil s'est noyé dans son sang qui se fige... 
Ton souvenir en moi luit comme un ostensoir!

Kìa .. run rẩy trên cành xanh tha thướt 
Những bông hoa kiều diễm ngát thơm nhang 
Muôn tiếng động giữa trời hương lồng lộng 
Điệu valse buồn xây xẩm ngực râm ran 

Từng cánh hoa như hương trầm tỏa ngát 
Tiếng vĩ cầm run khẽ thắt tim đau 
Thân mệt lả điệu valse buồn xơ xác 
Chiếc bình hương lộng lẫy đẹp khung sầu 

Quặn tim đau tiếng vĩ cầm khe khẽ 
Trái tim mềm oán hận cảnh hư vô 
Trời ủ rũ trên bình hương bát ngát 
Ánh dương tàn trong giọt máu đông khô 

Cõi hư không trái tim mềm oán ghét 
Vết tích tìm trong quá khứ lung linh 
Dòng máu đông từ mặt trời đã lặn 
Bình thánh linh rực rỡ chuyện đôi mình